برای همه انسان ها داشتن مو مؤید جوانی و سلامتی بوده و در طرز تلقی مثبت فرد از شخصیت خودش اهمیت انکارناپذیری دارد. مو از جمله عواملی است که در روابط اجتماعی افراد بسیار مؤثر است تا جایی که موجب قضاوت و پیش داوری هایی نسبت به دیگران شده و به همین دلیل پاکیزگی و خوش حالت بودن مو دارای اهمیت زیادی برای انسان می باشد.

شناخت ساختمان مو


شناخت مو، لایه های پوستی

چرخه رشد مو

موهای  بدن    انسان  دارای دوره های رشد و استراحت بوده و بعد از مدت معینی می ریزند. این چرخه به صورت طبیعی تکرار می شود. چرخه رشد مو شامل مراحل آناژن1، کاتاژن2 و تلوژن[1] است .

مرحله آناژن: این مرحله، اولین مرحله رشد مو است که بین 2 تا 8 سال طول می کشد و در آن موها بلند می شوند.

مرحله کاتاژن: به دنبال مرحله آناژن، مرحله کاتاژن رخ می دهد که یک مرحله کوتاه بینابینی دو تا چهار هفته ای است. در این مرحله پیاز موی قدیمی تحلیل می رود و رشد مو متوقف می شود، اما مو نمی ریزد. 

مرحله تلوژن: در مرحله بعد فولیکول یا پیاز مو به مرحله تلوژن یا استراحت وارد می شود که دو تا چهار ماه به طول می انجامد. بعد از اینکه مرحله تلوژن کامل شد، مو ریزش کرده و موی جدید دوباره با مرحله آناژن، رشد خود را آغاز می کند. 

ساقه  مو

 ساقه مو از سه قسمت تشکیل شده است:

 مدولا

مدولا ساختاری است که فضاهای هوا در این لایه قرار می گیرند و در موهایی که ساختار ضعیفی دارند بیشتر آسیب می بینند. وظیفه اصلی کوتیکول حفاظت کامل کورتکس از عوامل آسیب رسان مثل گرما، مواد شیمیایی و عوامل مراقبتی روزانه است.

کورتکس 

بیشتر حجم مو مربوط به کورتکس می باشد که مسئول قدرت کششی ساختار مو می باشد. کورتکس از رشته های بلندی ساخته شده است که در کنار هم قرار می گیرند و با لایه کوتیکول پوشیده شده است.

کوتیکول  کوتیکول شامل لایه های فلسی است که روی هم قرار می گیرند. ضخامت هر کدام از فلس ها 5/0 میکرومتر می باشد و از  کراتین ساخته شده اند. کوتیکول مانند یک سد عمل کرده و از لایه داخلی محافظت می کند

کوتیکول مو

ساختمان فولیکول مو

فولیکول مو ساختمانی لوله ای است که از سطح اپیدرم شروع و انتهای عمقی آن در هیپودرم قرار می گیرد .

ü پوست از بالا به پایین از سه لایه )اپیدرم، درم، هیپودرم( تشکیل شده است.

ساختمان فولیکول مو

پاپیلا 

انتهای عمقی فولیکول متسع شده و پیاز مو را بوجود می آورد. پیاز مو در قاعده خود دارای ناحیه تو رفته ای است که حاوی درم بوده و پاپیلا نامیده می شود. پاپیلا ناحیه ای است غنی از رگ های خونی و انتهاهای عصبی هم در تشکیل مو نقش القایی دارد و هم برای نگهداری و رشد مو دارای اهمیت حیاتی است. بطوری که قطع جریان خون منجر به مرگ فولیکول می گردد .

سلول های ماتریکس  سلول های اپیدرمی پوشاننده پاپیلا، سلول هایی هستند که ماتریکس مو را تشکیل می دهند. سلول های ماتریکسی فعالانه تقسیم شده، مو و غلاف درونی ریشه مو را بوجود

شناخت ساختمان مو

درمال پاپیلا غلاف داخلی ریشه مو

این غلاف، مو را تا سطح اتصال غدد چربی به فولیکول می پوشاند و از این به بعد از بین می رود و فضای باقی مانده به جای آن برای دفع ترشحات غدد چربی مورد استفاده قرار می گیرد. غلاف درونی ریشه مو حرکت موی درحال رشد را تسهیل و خود شامل سه لایه به اسامی کوتیکول، هاکسلی و هنله است .

غلاف خارجی ریشه مو  

غلاف بیرونی ریشه مو در اطراف غلاف درونی قرار گرفته و در امتداد با اپیدرم می باشد. بطوری که این لایه در قسمت های عمقی از یک ردیف سلول و در قسمتهای میانی از دو ردیف سلول تشکیل شده ولی در قسمت های فوقانی شبیه اپیدرم و از نوع مطبق می باشد.

عضله راست کننده مو

دسته کوچکی از عضلات صاف که بطور مایل بین فولیکول مو و طبقه پاپیلایی درم قرار گرفته عضله راست کننده مو نامیده می شود. انقباض این عضله در پاسخ به سرما ، ترس یا هیجان باعث سیخ ایستادن موها می شود .

موهای ناحیه صورت فاقد عضله راست کننده می باشند .

دلایل ریزش مو

عدم توازن میزان مواد معدنی و ویتامین ها در بدن کمبود پروتئین در برنامه غذایی مشکلات غده تیروئید کم کاری غدد فوق کلیوی)آدرنال( عوامل ارثی در مردان کم خونی

مهم ترین دلیل ریزش مو ریزش موی آندروژنیک )ارثی(

ریزش موی وابسته به هورمون نوعی ریزش مو می باشد که در اثر عملکرد آنزیم 5 آلفا ردوکتاز در زمان افزایش میزان هورمون های جنسی پیش می آید. هورمون تستوسترون توسط آنزیم 5 آلفا ردوکتاز به هورمون دی هیدرو تستوسترون تبدیل می شود.

هورمون دی هیدرو تستوسترون دارای دو اثر جانبی عمده است: 

  • افزایش تولید چربی در پوست سر و بدن
  • کاهش سایز ریشه مو

که نهایتا باعث ریزش مو می شود.

حساسیت مو به آنزیم DHT

ریزش موی آره آتا )سکه ای(

تحت تاثیر سیستم ایمنی رخ می دهد. سلول های سیستم ایمنی به فولیکول مو حمله می کنند. التهاب شدید باعث ریزش مو می شود  .

ریزش موی سکه ای
شناخت ساختمان مو
Tagged on:

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *